Izložba: Sifonija, Vladimir Frelih i Dragan Matić

Na izložbi Sifonija sastavljenoj od više performativnih video radova, uvijek se pojavljuje čovjek u prvom planu (jedan od autora videa) u drugačijoj, prethodno osmišljenoj situaciji, koja se odvija na specifičnom mjestu. Bilo da je u pitanju farbanje stijena vodom ili lupanje kranom po ostacima kuće u vodi, početni koncept ukazuje na estetiku besmisla, sulude radnje koje često na duhovit način naglašavaju apsurdnost ljudskih aktivnosti, a povezanih s društveno–političkom stvarnošću. Naime, ideja izložbe je u relaciji s povijesnim političkim događajima i aktualnom socijalno–ekonomskom situacijom u zemljama zapadnog Balkana, u kojima su realizirani radovi (Crna Gora, Makedonija, Hrvatska, Srbija), ali istovremeno, u sebi sadrži univerzalnu prepoznatljivost.

Autorima je zvuk izuzetno važan, jer se kombinacijom iz različitih izvora – kompjuterski generiranog, prethodno snimljenog i realnog zvuka nastalog tokom izvođenja performasa, naglašava razlika u realističnosti prikaza. Također, voda je ključni element čitavog koncepta, prisutna u svim video radovima. Voda kao medij i simbolička referenca se u njihovim radovima nadovezuje na ideju antiforme, procesualne umjetnosti, siromašne umjetnosti, naročito performansa, istinska materia prima, mjesto specifičnog rituala, medij koji ukazuje na prolazni karakter umjetničkog rada. U slučaju video radova Freliha i Matića, voda je segment događaja – performansa, sredstvo za naglašavanje dijaloga vlastitog tijela s okolnim prostorom, bez potrebe za uljepšavanjem stvarnosti.

S polazištem u slikarstvu, Vladimir Frelih i Dragan Matić su započeli zajednička istraživanja 2010. godine, kroz projekte usmjerene na analizu osobnog odnosa, međusobnih sličnosti i razlika, te potrebe za eksperimentom i izlaskom iz vlastitih uobičajenih praksi. Na izložbi Sifonija grade koncept na slikarski način upotrebom suvremenih tehnoloških sredstava, uz prethodno precizno utvrđenu strukturu. Video zapisi su najčešće izvedeni iz jednog kadra, uvijek uz ranije osmišljenu kompoziciju, format i scenu, bez ostavljanja mogućnosti za slučajne situacije. Nijhova umjetnička praksa je bliska suvremenim video i fotografskim performativnim istraživanjima, kroz koja govore o vlastitom okruženju globalno razumljivim jezikom.

Sanja Kojić Mladenov